De beste seizoenen om een slechtvalk te zien
De slechtvalk kun je het hele jaar door in Nederland vinden, omdat het hier een standvogel is. Er is wel een verschil in waar je ze kunt zien, afhankelijk van het jaargetijde:

Hele jaar door

• Broedlocaties: Volwassen broedparen blijven het hele jaar in hun territorium. De slechtvalk broedt vaak op hoge, steile constructies, zoals kerken, fabrieksschoorstenen, koeltorens, elektriciteitsmasten, maar ook op hoge flatgebouwen. De beste kansen om ze te spotten zijn in de buurt van bekende nestlocaties. 

Winter

• Aanvulling: In de winter wordt de Nederlandse populatie aangevuld met slechtvalken die in Noord- en Noordoost-Europa broeden.

• Habitat: Deze wintergasten zijn vaak te vinden in open landschappen waar veel watervogels samenkomen, hun voornaamste prooi. Goede plekken zijn:

  • Uiterwaarden

  • Kwelders

  • Boerenland

  • Plassen met veel watervogels 

Zomer

• Broedseizoen: Het broedseizoen is van het vroege voorjaar tot de zomer. In deze periode zie je de slechtvalken vooral rondom hun nestplaatsen.

• Zwerfjongen: Jonge slechtvalken verlaten het broedgebied in de zomer en zwerven dan door het land. 

Bekende locaties in en rondom de stad

• De Hef (Koningshavenbrug): Op deze monumentale spoorbrug in de Koningshaven broedt al jaren een slechtvalkenpaar.

• Marconiplein: In de buurt van het Marconiplein is een slechtvalkenpaartje waargenomen.

• Erasmus MC: In de letters van het Erasmus MC op 120 meter hoogte slaapt en broedt een slechtvalkenfamilie.

• Vogelklas Karel Schot: In deze vogelopvang in Rotterdam-Noord kunnen soms gewonde slechtvalken worden opgevangen en kun je navraag doen naar recente waarnemingen.

• Waalhaven: Ook in de Waalhaven, een havengebied in het westen van Rotterdam, zijn slechtvalken gesignaleerd. 

GPS-coördinaten van De Hef

• Breedtegraad: 51.91345° N

• Lengtegraad: 4.4988082° O 

Parkeren en bekijken

• Parkeren: In de omgeving van De Hef geldt betaald parkeren. Er zijn parkeermogelijkheden in de buurt, waaronder aan de Nassauhaven. Houd rekening met drukte, vooral in het weekend.

• Kijken: De Hef is goed te zien vanaf de kade bij het Noordereiland, of vanuit de omgeving van de Koninginnebrug. Neem een verrekijker mee om de slechtvalken goed te kunnen observeren. 

De slechtvalken op de Koningshavenbrug (De Hef) in Rotterdam nestelen in een speciale nestkast die op de brug is geplaatst. De nestkast bevindt zich in de bovenconstructie van de brug, op een moeilijk bereikbare plek voor mensen. Vanwege de hoogte en de beperkte toegang tot de brug is de exacte locatie moeilijk vanaf de straat te zien. 

Hoe de slechtvalken te vinden

Om de slechtvalken te zien, kun je het beste het volgende doen:

• Scan de bovenste delen van de constructie: De slechtvalken zullen vaak op de randen van de brugconstructie zitten, bij de nestkast of op een van de hoogste punten, om over het gebied uit te kijken. Gebruik hiervoor een verrekijker of telescoop.

• Let op vliegbewegingen: Let op slechtvalken die in de omgeving vliegen, met name als ze snel en laag boven de haven of het water jagen. Ze jagen voornamelijk op duiven en andere vogels die in het stedelijke gebied te vinden zijn.

• Gebruik Waarneming.nl: Op Waarneming.nl kun je actuele waarnemingen van slechtvalken in de buurt van De Hef vinden, inclusief eventuele foto's of beschrijvingen van de exacte plek.

Waar te kijken

• Vanaf het Noordereiland: De Hef is goed te zien vanaf de kade op het Noordereiland. Hier kun je de constructie rustig bekijken.

• Vanaf de Koninginnebrug: Ook vanaf de nabijgelegen Koninginnebrug heb je een goed zicht op De Hef.

GPS-coördinaten van de kades

• Prins Hendrikkade (noordkant): 51.9129° N, 4.4952° O

  • Deze kade ligt aan de kant van de Koningshaven en biedt direct zicht op De Hef.

• Maaskade (zuidkant): 51.9113° N, 4.4988° O

De Maaskade ligt aan de kant van de Nieuwe Maas. Vanaf hier kun je de brug vanaf een iets grotere afstand zien. 

Tips voor succesvol spotten: 

• Hoogtepunten: Aangezien slechtvalken het liefst hoog en overzichtelijk zitten, is het verstandig om hoge gebouwen, bruggen, pylonen en zendmasten af te speuren.
• Waarneming.nl: Op deze website kun je actuele waarnemingen van slechtvalken bekijken. Zoek op de kaart naar meldingen bij jou in de buurt.
• Focus op prooien: Let goed op plekken waar veel duiven, spreeuwen of andere vogels samenkomen. Een jagende slechtvalk is een spectaculair gezicht. 
• Zoek prooidieren op: De beste manier om een slechtvalk in de winter te spotten, is door te zoeken naar gebieden waar steltlopers, eenden en andere watervogels samenkomen.
• Scan hoge punten af: Ga op zoek naar hoge, overzichtelijke plekken waar de slechtvalk zit te wachten op een prooi. Denk hierbij aan elektriciteitsmasten, pylonen en gebouwen.
• Kijk naar de hoogte: Slechtvalken zitten graag op hoge, overzichtelijke plekken om hun prooi te observeren. Zoek naar plekken als hoge gebouwen, torens, pylonen en schoorstenen.
• Let op andere vogels: Let op plekken met veel duiven, spreeuwen of andere vogels, want waar prooi is, is ook de slechtvalk. 
• Kijk omhoog: Slechtvalken zitten graag op hoge constructies om hun omgeving te observeren en naar prooien te zoeken. Scan daarom hoge gebouwen, schoorstenen en bruggen af.
• Gebruik een verrekijker: Het kan lastig zijn om de slechtvalken met het blote oog te zien. Een verrekijker of telescoop kan je helpen om ze beter te bekijken.
• Let op de prooi: Slechtvalken jagen op duiven en andere vogels. Als je een grote groep duiven in paniek ziet opvliegen, kan er een slechtvalk in de buurt zijn.

De slechtvalk (Falco peregrinus) is een snelle en krachtige roofvogel uit de valkenfamilie. Hij staat wereldwijd bekend als het snelste dier op aarde, met duiksnelheden die de 350 kilometer per uur kunnen overschrijden. De slechtvalk kun je het hele jaar door in Nederland vinden, omdat het hier een standvogel is. Er is wel een verschil in waar je ze kunt zien, afhankelijk van het jaargetijde

De slechtvalk (Falco peregrinus) is een snelle en krachtige roofvogel uit de valkenfamilie. Hij staat wereldwijd bekend als het snelste dier op aarde, met duiksnelheden die de 350 kilometer per uur kunnen overschrijden. 

Belangrijkste kenmerken: 

• Uiterlijk: De volwassen slechtvalk is te herkennen aan zijn blauwgrijze bovendelen en lichtgekleurde, gestreepte onderzijde. Kenmerkend is de donkere, bijna zwarte kap die de kop bedekt en de opvallende, donkere streep die als een 'snor' onder het oog doorloopt.

• Jachttechniek: De slechtvalk is gespecialiseerd in het jagen op andere vogels. Hij jaagt vanuit de lucht door zijn prooi met een enorme snelheid te duiken. De prooi wordt in de lucht met de klauwen gepakt of met een klap uitgeschakeld.

• Leefgebied: Oorspronkelijk nestelt de slechtvalk op steile rotswanden. Omdat die er in Nederland nauwelijks zijn, broedt hij hier op hoge gebouwen zoals kerktorens, flatgebouwen en industriële complexen, waar hij voldoende overzicht heeft.

• Voedsel: De slechtvalk jaagt op middelgrote vogels, zoals duiven, steltlopers en eenden.

• Status in Nederland: Na bijna te zijn uitgestorven door het gebruik van pesticiden (zoals DDT) in de jaren zestig, is de populatie slechtvalken in Nederland aanzienlijk hersteld. Sinds 2016 staat de soort niet meer op de Rode Lijst en broedt hij weer in alle provincies. 

De slechtvalk is het hele jaar in Nederland te vinden. Volwassen broedvogels blijven in de buurt van hun territorium, terwijl jonge vogels rondzwerven. In de winter wordt de populatie aangevuld met valken uit Noord- en Noordoost-Europa.

Goede locaties om slechtvalken te spotten: 

Steden (voor het hele jaar)

In steden gebruiken slechtvalken hoge gebouwen, schoorstenen en torens als nestplaatsen. Het is hier het hele jaar door mogelijk om ze te zien, vooral in de buurt van bekende broedlocaties.

• Rotterdam: De stad is een hotspot voor slechtvalken. Paren vestigen zich op hoge constructies in de haven, zoals de Maasbruggen, waar ze jagen op duiven en andere vogels.

• Amsterdam (Rijksmuseum): Dit is een bekende broedplek. Via de website van Vogelbescherming kun je vaak webcams bekijken die op de nestkast zijn gericht.

• Den Haag: Slechtvalken broeden op verschillende plekken in Den Haag, waaronder kerktorens.

• Geldrop: In de torens van de Brigidakerk broedt al jaren een slechtvalkenpaar.

• Liempde: Hier is een slechtvalkenpaar dat via een webcam te volgen is. De slechtvalken broeden in een nestkast in de kerktoren.

• Steenwijk: Op de Steenwijker toren is in 2022 een nestkast geplaatst, die snel in gebruik werd genomen. 

Landelijke gebieden (vooral in de winter)

In de winter, wanneer de populatie wordt aangevuld met vogels uit Noord- en Noordoost-Europa, zijn slechtvalken vooral te vinden in open landschappen met veel watervogels, hun belangrijkste prooi. 

• Uiterwaarden: In uiterwaarden langs rivieren, zoals bij de IJssel en de Waal, zijn in de winter vaak slechtvalken te zien die op watervogels jagen.

• Grote waterrijke gebieden: Gebieden zoals de Oostvaardersplassen en het Lauwersmeer zijn goede plekken om slechtvalken te spotten, vooral in de winter.

• Kwade Hoek: Dit natuurgebied achter Goedereede en Stellendam is een goede locatie om een slechtvalk te spotten op de zeereep.

• De Polder (Zuid-Holland): Volgens de Werkgroep Roofvogels Hoeksche Waardzijn in de polder overwinterende slechtvalken te vinden. 

Specifieke locaties in de winter

Waterrijke gebieden

• Waddengebied: Met name in het najaar en de winter verblijven er zo'n honderd slechtvalken in het Waddengebied. Dit gebied is rijk aan steltlopers en eenden.

• Rivierengebieden: In de uiterwaarden langs rivieren zoals de Waal en de IJssel jagen slechtvalken op watervogels en andere prooien.

• Friese meren: Rond de Friese meren worden tijdens het winterhalfjaar ook regelmatig slechtvalken waargenomen.

• Zuidelijk Flevoland: Dit gebied is eveneens een bekende plek voor de waarneming van overwinterende slechtvalken. 

Polders en kwelders

• Kwelders: Langs de kust en de Waddenzee jagen slechtvalken op kwelders op watervogels.

• Polders: In open poldergebieden, zoals in de Hoeksche Waard, zijn overwinterende slechtvalken te vinden.

• Boerenland: Ook boven boerenland jagen de vogels op vogels die hier naar voedsel zoeken. 

Stedelijke gebieden

• Broedlocaties: De slechtvalk broedt op hoge, steile constructies, zoals kerken, fabrieksschoorstenen en flatgebouwen. Veel van deze standvogels blijven het hele jaar in de buurt van hun broedterritorium.

• Leeuwarden: In de winter overwinteren er slechtvalken in de torens van Leeuwarden. 

Waarnemingen bekijken
Voor de meest actuele waarnemingen van de slechtvalken op De Hef kun je het beste Waarneming.nl raadplegen. Dit kan je helpen te bepalen waar je het beste kunt gaan staan met je verrekijker of telescoop.

Er zijn specifieke GPS-locaties die je kunt gebruiken om de slechtvalken in het Munnikenland bij Slot Loevestein te vinden. Hoewel de slechtvalken zich vrij bewegen, helpen deze coördinaten je naar de beste uitkijkpunten te navigeren.

Parkeerplaats Slot Loevestein 

Dit is het beste startpunt voor je bezoek.

• Adres: Slot Loevestein, Loevestein 1, 5307 TG Poederoijen
• GPS-coördinaten: 51.814533, 5.026904
• Vanaf de parkeerplaats kun je naar het slot en de omliggende kades lopen. 

Kades bij Slot Loevestein 

Vanaf de kades bij het slot heb je een goed overzicht over de uiterwaarden en de rivier.

• GPS-coördinaten (bij het slot): 51.816425, 5.021351
• Dit punt geeft je zicht op de samenvloeiing van de Maas en Waal, waar slechtvalken vaak jagen. Scan de lucht en de hoger gelegen punten, zoals de kruittoren, met een verrekijker. 

Aangezien slechtvalken het hele jaar door in Nederland verblijven, zijn er verschillende locaties die goed zijn voor observatie. De beste locatie hangt af van het seizoen en de voorkeur voor een stedelijke of landelijke omgeving.